Lista wszystkich zagadnień na PR

Wreszcie uporządkowałam zagadnienia z tabeli CKE z materiałów dodatkowych oraz podstawy programowej. Z czystym sercem mogę zaprosić Cię do zapoznania się z absolutnie wszystkimi wymaganiami CKE odnośnie tego, co musisz wiedzieć, żeby się nie przerazić i na spokojnie napisać maturę. Na końcu wpisu wkleiłam linki do źródeł, z których korzystałam sporządzając poniższą listę. 

Pojawiają się nieścisłości - oznaczyłam je.

DZIAŁ I: TEORIA LITERATURY I POETYKA (Narzędzia analizy)

1. Środki stylistyczne i językowe. Musisz umieć zdefiniować, rozpoznać w tekście i określić funkcję każdego z poniższych:

Istnieje małe prawdopodobieństwo, że CKE oprze temat wypracowania na jednym ze środków stylistycznych, ale i tak warto posiąść taką wiedzę. 

  • Aliteracja
  • Paronomazja (występuje tylko w tabeli CKE)
  • Eufonia (występuje tylko w tabeli CKE)
  • Kontaminacja
  • Synestezja
  • Metonimia (występuje tylko w tabeli CKE)
  • Synekdocha (występuje tylko w tabeli CKE)
  • Oksymoron
  • Peryfraza (omówienie)
  • Hiperbola
  • Elipsa (wyrzutnia)
  • Inwersja oraz jej specyficzne odmiany (szyk przestawny)
  • Gradacja (stopniowanie)
  • Antyteza
  • Paralelizm
  • Wyliczenie
  • Przerzutnia

Od siebie dodam takie narzędzia:

  • Kreacja czasu
    Kreacja przestrzeni
    Narracja
    Język narracji; bohaterów
    Kreacja bohatera
    Autobiografizm
    Tytułowanie dzieł
    Kompozycja
    Gatunek
    Tło historyczne/tło epoki

2. Intertekstualność i nawiązania (Praca z tekstami)

  • Archetyp (rozumienie pojęcia i rola w tworzeniu znaczeń uniwersalnych)
  • Topos (rozpoznawanie toposów biblijnych i antycznych)
  • Aluzja literacka (rozpoznawanie i określanie znaczenia w interpretacji)
  • Parafraza (wskazywanie wzorca tekstowego i funkcja)
  • Parodia (wskazywanie wzorca tekstowego i funkcja)
  • Trawestacja (wskazywanie wzorca tekstowego i funkcja)
  • Tradycja literacka i kulturowa (rozumienie pojęcia, rola w budowaniu wartości)

3. Gatunki i rodzaje literackie

  • Synkretyzm rodzajowy (rozpoznawanie odmian)
  • Synkretyzm gatunkowy (rozpoznawanie odmian i interpretacja znaczenia)
  • Odmiany powieści i dramatu (musisz znać specyfikę różnych typów, np. powieść polifoniczna, dramat szekspirowski itp.)
  • Konkretne gatunki wymienione w tabelach rozszerzenia:
    • Epos
    • Oda
    • Tragedia antyczna
    • Psalm
    • Kronika
    • Satyra
    • Sielanka
    • Ballada
    • Dramat romantyczny
    • Powieść poetycka
    • Esej (analiza struktury, sensów, wywodu i stylu)

4. Konstrukcja i warstwy utworu

  • Warstwa semantyczna (znaczeniowa) – umiejętność jej odczytania
  • Warstwa semiotyczna (znakowa) – umiejętność jej odczytania
  • Struktura tekstu: sens, główna myśl, tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, fakty, opinie
  • Kategorie estetyczne i nastroje:
    • Ironia i Autoironia
    • Komizm
    • Tragizm
    • Humor
    • Patos
    • Groteska

DZIAŁ II: HISTORYCZNOLITERACKIE I FILOZOFICZNE (Konteksty) - wszystkie aspekty z tego działu zostały omówione w Kompendium - w zakładce e-booki sprawdź dokładną zawartość i opinie o produkcie. :)

1. Konwencje literackie. Musisz umieć rozpoznać te konwencje, określić ich cechy w utworze oraz rozumieć ich przemiany i przenikanie się:

  • Konwencja mimetyczna
  • Konwencja fantastyczna
  • Konwencja symboliczna
  • Konwencja realistyczna
  • Konwencja naturalistyczna
  • Konwencja groteskowa
  • Konwencja baśniowa
  • Konwencja oniryczna (senna)
  • Konwencja turpistyczna (brzydota) – tylko w Tabeli CKE
  • Konwencja nadrealistyczna (surrealistyczna)
  • Konwencja postmodernistyczna – tylko w Tabeli CKE

2. Procesy i zjawiska literackie

  • Mitologizacja (rozpoznawanie w utworze)
  • Demitologizacja (rozpoznawanie w utworze)
  • Prądy literackie (rozpoznawanie cech)
  • Grupa literacka (rozróżnianie od pokolenia)
  • Pokolenie literackie (rozróżnianie od grupy)
  • Programy epoki (rozpoznawanie założeń programowych w utworach)

Darmowe opracowanie pokoleń i grup literackich: https://s.craft.me/quEK8byMePqcsO

3. Konteksty interpretacyjne Wymagane jest umiejętne wykorzystanie kontekstów w interpretacji:

  • Historycznoliteracki
  • Historyczny
  • Polityczny
  • Kulturowy
  • Filozoficzny
  • Biograficzny
  • Mitologiczny
  • Biblijny (w tym nawiązania do tradycji biblijnej we współczesności)
  • Egzystencjalny

Dokładne omówienie i wyjaśnienie rodzajów kontekstów znajduje się w e-booku "Sztuka kontekstu".

4. Filozofia i wartości

  • Główne prądy filozoficzne (wpływ na kulturę epoki), np:

idealizm platoński
stoicyzm,
epikureizm
horacjanizm
teocentryzm
augustynizm
tomizm,
franciszkanizm
antropocentryzm
humanizm
neoplatonizm renesansowy
materializm
racjonalizm
ateizm
empiryzm
panteizm
hasła pozytywistyczne
dekadentyzm
egzystencjalizm
determinizm społeczny
determinizm biologiczny
ideologie totalitarne

  • Poglądy filozoficzne w dziełach (odczytywanie ich z tekstów)

Opracowane w Kompendium

  • Wartości:
    • Uniwersalne i Narodowe
    • Związek wartości: poznawczych, etycznych i estetycznych

Daj znać czy chcesz poczytać o tym, jakie lektury warto przeczytać oraz czy potrzebujesz plannera z uporządkowanym schematem nauki, podzielonym na tygodnie! Na moim profilu na TikToku oraz Instagramie w filmie zatytułowanym "Ostateczna lista zagadnień CKE" zostaw komentarz, jeżeli będzie przynajmniej 50 komentarzy, to za darmo udostępnie taki planner. :)

Źródła: 

Podstawa programowa: https://oke.jaworzno.pl/www3/egzamin-maturalny/em2023/podstawa-programowa-egzamin-maturalny-w-formule-2023/ - od strony 32 do 45.

Tabela CKE: https://cke.gov.pl/egzamin-maturalny/egzamin-maturalny-w-formule-2023/materialy-dodatkowe/materialy-informacyjno-szkoleniowe/ - najpierw punkt 5., a później od s. 15. 

Powrót do blogu